Hoeveel cafeïne zit er in koffie? Espresso, capsule, pad en oploskoffie vergeleken

Een espresso bevat ongeveer 80 mg cafeïne, een kop filterkoffie ongeveer 90 mg. Maar tussen een capsule, een pad, oploskoffie of koffiebonen van 100 % arabica kunnen de verschillen groot zijn. Hier vindt u een duidelijke vergelijking, gebaseerd op de gegevens van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA), zodat u eindelijk weet wat er echt in uw kopje zit.

Vergelijkingstabel: cafeïne per soort koffie

De onderstaande waarden zijn gemiddelden. Het werkelijke gehalte hangt af van de koffiesoort, de melange, de maling en de grootte van het kopje.

* Schatting van Flaronis op basis van de hoeveelheid koffie per portie en het gemiddelde cafeïnegehalte van koffie. Bronnen: EFSA (espresso, filterkoffie, thee, cola, chocolade), Mayo Clinic (ristretto, oploskoffie, cafeïnevrij).

Espresso of filterkoffie: welke bevat de meeste cafeïne?

Dit is het grote misverstand: espresso lijkt „sterker”, dus denkt men dat hij meer cafeïne bevat. In werkelijkheid hangt het ervan af wat u vergelijkt.

• Bij gelijk volume is espresso veel geconcentreerder: ongeveer 1,3 mg cafeïne per milliliter, tegenover 0,45 mg voor filterkoffie. Dat is bijna drie keer zoveel.
• Per kopje is het omgekeerd: een grote kop filterkoffie van 200 ml (≈ 90 mg) levert iets meer cafeïne dan een espresso (≈ 80 mg), gewoon omdat u er meer van drinkt.

Met andere woorden: espresso heeft meer smaak en body, maar niet per se meer effect. En een mok filterkoffie van 300 ml kan gemakkelijk boven 130 mg uitkomen.

Arabica of robusta: de soort maakt het verschil

De factor met de grootste invloed op de cafeïne is de koffiesoort. Robusta bevat ongeveer twee keer zoveel cafeïne als arabica: 1,7 tot 4 % van het gewicht van de boon, tegenover 0,8 tot 1,4 % voor arabica.

In de praktijk: een koffie van 100 % arabica is zachter en bevat minder cafeïne, terwijl een melange met robusta (typisch voor Italiaanse espresso en „krachtige” koffie) meer pit en een dikkere crema geeft. Lees meer in onze gids Arabica of robusta: wat zijn de verschillen en welke koffie kiezen?

Branding en intensiteit: let op misverstanden

Een heel donker gebrande koffie of een intensiteit van 9 of 10 op de verpakking betekent niet meer cafeïne. Het branden ontwikkelt bitterheid en body, maar maakt geen cafeïne aan. Bij gelijk gewicht bevatten licht en donker gebrande koffie ongeveer evenveel.

De intensiteit op capsules en pads beschrijft dus vooral de smaak (body, bitterheid, branding), niet de hoeveelheid cafeïne. Wilt u weten wat u drinkt, kijk dan liever naar de soort (arabica of robusta) en de hoeveelheid koffie per portie.

Capsules, pads en oploskoffie: wat u moet weten

• Nespresso-compatibele capsules: met ongeveer 5 g koffie levert een capsule doorgaans 50 tot 90 mg. Een lungo extraheert iets meer cafeïne dan een ristretto. Bekijk onze Nespresso-compatibele capsules.
• Dolce Gusto-compatibele capsules: iets meer koffie, ongeveer 60 tot 90 mg. Melkdranken (cappuccino, latte) bevatten vaak minder koffie. Bekijk onze Dolce Gusto-compatibele capsules.
• Senseo-compatibele pads: met ongeveer 7 g koffie voor een kop van 125 ml levert een pad 60 tot 100 mg, afhankelijk van de melange. Bekijk onze Senseo-compatibele pads en ons artikel hoe kiest u de juiste pads.
• Oploskoffie: een theelepel (≈ 2 g) per kop geeft ongeveer 60 tot 70 mg. Iets minder dan filterkoffie, en eenvoudig naar smaak te doseren. Bekijk onze oploskoffie.

Hoeveel cafeïne per dag?

Volgens de EFSA geldt voor een gezonde volwassene:

• tot 400 mg per dag, verspreid over de dag, is veilig – ongeveer 4 koppen filterkoffie of 5 espresso’s;
• tot 200 mg in één keer is eveneens veilig;
• voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven geldt een richtwaarde van 200 mg per dag;
• al vanaf 100 mg kan cafeïne bij sommige mensen de slaap verstoren als ze kort voor het slapengaan wordt gedronken.

Denk ook aan andere bronnen: thee, cola, energiedranken en chocolade tellen mee. Deze richtwaarden zijn algemeen; heeft u vragen over uw gezondheid, raadpleeg dan uw arts.

Minder cafeïne, evenveel genieten

Houdt u van de smaak van koffie, maar wilt u minder cafeïne, vooral ’s middags? Enkele tips:

• kies voor 100 % arabica, van nature minder cafeïne;
• drink liever een korte espresso dan een grote mok filterkoffie;
• schakel na 16 uur over op cafeïnevrij: het aroma blijft, met slechts 1 tot 3 mg cafeïne per kop.

Bij Flaronis vindt u cafeïnevrije koffie voor elk apparaat: Domino cafeïnevrij, Senseo-compatibele pads, Gorilla cafeïnevrij, koffiebonen of Royal N°1 cafeïnevrij, oploskoffie.

Veelgestelde vragen

Is een espresso sterker dan filterkoffie?

Sterker van smaak en geconcentreerder, ja. Maar een kop filterkoffie van 200 ml bevat in totaal iets meer cafeïne (≈ 90 mg) dan een espresso (≈ 80 mg).

Bevat oploskoffie minder cafeïne?

Iets minder: ongeveer 60 tot 70 mg per kop, tegenover 90 mg voor filterkoffie. U kunt de hoeveelheid poeder gemakkelijk aanpassen.

Bevat cafeïnevrije koffie nog cafeïne?

Ja, maar heel weinig: ongeveer 1 tot 3 mg per kop, zo’n dertig keer minder dan gewone koffie.

Hoe lang werkt cafeïne?

Het effect is merkbaar na 15 tot 45 minuten. Bij volwassenen breekt het lichaam ongeveer de helft van de cafeïne af in 3 tot 6 uur. Slaapt u slecht, vermijd dan koffie laat op de dag.

Foto: Gabi Miranda / Unsplash.